januari 2017

Autoverkeer veroorzaakt groot deel van de emissie

In de NO2 concentratie heeft wegverkeer een groot aandeel. Voor Nederland ligt dit aandeel op gemiddeld 30%, voor de agglomeratie Utrecht loopt het aandeel zelfs op tot bijna 50%. 
Het wegverkeer heeft ook een groot aandeel in de emissies. Voor NOx is dit aandeel bijna 40%, voor PM10 is het aandeel ongeveer 25%. 

Concentraties
De lokale luchtvervuiling wordt berekend als som van de vervuiling van lokale bronnen (bijv. lokaal verkeer) en de achtergrondconcentratie (grootschalige concentratie).

In onderstaande Figuren is weergegeven hoe de grootschalige concentraties voor NO2, PM10 en PM2.5 in 2009 zijn opgebouwd naar verschillende bronnen. Het aandeel van wegverkeer (in de achtergrond) is weergegeven in groen. Met name de agglomeraties in Zuid-Nederland hebben te maken met een hoge achtergrondconcentratie die wordt bepaald door de bijdrage uit het buitenland.


Figuur 1: Opbouw NO2 concentratie in Nederland en 9 agglomeratiesBron: Grootschalige concentratie- en depositiekaarten Nederland,Rapportage 2012, RIVM 2012; bewerkt CE Delft

Met name in de NO2 concentratie heeft wegverkeer een groot aandeel. Voor Nederland ligt dit aandeel op gemiddeld 30%, voor de agglomeratie Utrecht loopt het aandeel zelfs op tot bijna 50%. Lokaal, in stad en in de de buurt van grote wegen, kan het aandeel van wegverkeer in de NO2 concentratie veel groter zijn.

Figuur 2: Opbouw PM10 concentratie in Nederland en 9 agglomeraties.Bron: Grootschalige concentratie- endepositiekaarten Nederland, Rapportage 2012, RIVM 2012; bewerkt CE Delft

De concentratie PM10 en PM2.5 worden voor een groot deel bepaald door bronnen uit het buitenland, zeezout en bodemstof (79% PM10 en 72% voor PM2.5). Voor Nederland gemiddeld heeft het wegverkeer een aandeel van 5% in de PM10 concentratie. In de agglomeratie Utrecht is dit aandeel met 10% het hoogst. 
Figuur 3: Opbouw PM2.5 concentratie in Nederland en 9 agglomeraties Bron: Grootschalige concentratie- en depositiekaarten Nederland,Rapportage 2012, RIVM 2012; bewerkt CE Delft

Het aandeel voor wegverkeer in de PM2.5 concentratie ligt met 7% voor Nederland (en 13% in Utrecht) iets hoger, wat verklaard kan worden door het relatief hoge aandeel PM2.5 in PM10 in de verbrandingsemissies van diesel. Het aandeel van het wegverkeer in ultrafijn stof (PM0.1) concentraties is waarschijnlijk nog hoger, omdat PM0.1 met name door verbrandingsmotoren wordt uitgestoten. (Zie hiervoor ook de laatste grafiek in Ligt Nederland op schema?. ) De PM0.1 concentraties worden op dit moment echter nog niet apart gerapporteerd door PBL.

De concentraties in bovenstaande grafieken worden door PBL berekend met behulp van de emissies van verschillende bronnen volgens de emissieregistratie en op basis van de verspreidingskarakteristieken.
Lokaal, in stad en in de buurt van grote wegen, kan het aandeel van wegverkeer in de fijn stof concentratie veel groter zijn.

Ontwikkeling emissies
De emissies van Nederlandse bronnen voor NOX en PM10 in de periode 1990-2011 zijn weergegeven in onderstaande figuren. De onderstaande emissies zijn de door Nederland te beïnvloeden emissies.

Figuur 4: NOx emissies van Nederlandse bronnenBron: CBS, Luchtverontreiniging, emissies berekend volgens het NEC-protocol; bewerkt CE Delft
Zoals is te zien in beide figuren hebben de emissies van wegverkeer een groot aandeel hierin. Voor NOx is dit aandeel bijna 43%, voor PM10 is het aandeel ongeveer 23%.
Het aandeel van het wegverkeer in PM2.5 -en PM0.1- emissies zal hoger zijn, zoals blijkt uit dit artikel van TNO. Lees voor meer informatie bijbehorende TNO-publicatie.

Figuur 5: PM10 emissies van (niet-natuurlijke) Nederlandse bronnen 
Bron: CBS, Luchtverontreiniging, emissies berekend volgens het NEC-protocol; bewerkt CE Delft

Lees verder in Lokale maatregelen.